Liên kết Kinh nghiệm: Bí quyết “kết nối mềm” để thăng tiến sự nghiệp
Hôm nay, mình ngồi cà phê với một đứa bạn cũ. Nó kể về dự án mới, rồi bỗng dưng thở dài: “Ước gì hồi đó mình chịu khó giữ liên lạc với anh X hay chị Y, giờ có khi đỡ vất vả hơn nhiều.” Nghe xong, mình chỉ biết gật gù đồng cảm. Cái cảm giác “giá như” ấy, chắc hẳn không ít người trong chúng ta từng trải qua, phải không?
Chúng ta hay nghe về “networking” – xây dựng mạng lưới quan hệ – nghe có vẻ hơi… chiến lược và tính toán quá. Nhưng với mình, nó đơn giản và “người” hơn thế nhiều. Mình thích gọi nó là “liên kết kinh nghiệm”. Nó không phải là việc bạn có bao nhiêu số điện thoại trong danh bạ, mà là bạn có bao nhiêu câu chuyện, bài học được chia sẻ và gìn giữ cùng những người bạn đồng hành ấy.
Tại sao những “liên kết” tự nhiên lại giá trị đến thế?
Nghĩ lại mà xem, có phải những cơ hội tốt nhất của bạn đôi khi đến từ một lời giới thiệu bất ngờ, một tin nhắn hỏi thăm công việc, hay thậm chí là một bình luận trên mạng xã hội về chuyên môn không? Mình nhớ có lần mình đang vật lộn với một vấn đề về tiếp thị, bỗng nhớ ra một anh từng làm chung dự án tình nguyện hồi đại học. Nhắn tin hỏi thăm, và cuộc trò chuyện đó đã cho mình góc nhìn cực kỳ quý giá, mà sách vở không có.
Điều này khác xa với việc đi “săn” người có lợi. Nó xuất phát từ sự chân thành, từ việc bạn thực sự quan tâm đến công việc và con người của đối phương. Một “liên kết kinh nghiệm” vững chắc thường có những đặc điểm sau:
- Hai chiều: Bạn cho đi sự giúp đỡ hoặc chia sẻ kiến thức, và bạn cũng sẵn sàng đón nhận.
- Bền vững: Nó không chết yểu sau một lần gặp mặt, mà được nuôi dưỡng qua thời gian.
- Không áp lực: Bạn không cảm thấy nặng nề khi nhờ vả hay bị nhờ vả.
Xây dựng “liên kết kinh nghiệm” từ những điều nhỏ nhất
Nghe có vẻ to tát, nhưng thực ra mọi thứ bắt đầu rất đơn giản. Đôi khi chỉ là:
- Chia sẻ một bài báo, một nghiên cứu (như của tác giả Nguyễn Văn A về quản trị nhân sự thế hệ Z chẳng hạn) mà bạn nghĩ có ích cho họ.
- Chúc mừng khi thấy họ đạt thành tích trên LinkedIn.
- Hỏi thăm ý kiến chuyên môn của họ về một vấn đề nhỏ, thể hiện rằng bạn trân trọng góc nhìn của họ.
Mình hay ví nó như trồng một cái cây. Bạn không thể hôm nay gieo hạt, ngày mai đã đòi hái quả. Phải tưới tắm, chăm sóc đều đặn.
Một số sai lầm “chết người” cần tránh
À, nói đến đây thì mình cũng phải tự nhìn lại bản thân. Có những thói quen tưởng vô hại nhưng lại phá hỏng mọi “liên kết”:
- Chỉ liên lạc khi cần giúp đỡ: Cái này thì khỏi bàn rồi, ai cũng ghét cả.
- Quên mất ngữ cảnh: Nhắn tin hỏi chuyện công việc phức tạp vào lúc 10 giờ đêm hoặc ngày cuối tuần.
- Không ghi nhớ chi tiết nhỏ: Lần trước nói chuyện, họ kể đang chuẩn bị cho sự kiện gì, con họ tên gì… lần sau quên béng hết. Sự quan tâm thực sự nằm ở những chi tiết ấy.
| Tình huống | Cách làm “có vẻ” kết nối | Cách xây “liên kết kinh nghiệm” |
| Gặp đối tác cũ tại hội thảo | Đưa danh thiếp, nói vài câu xã giao rồi đi tìm người “quan trọng” hơn. | Hỏi thăm về dự án anh ấy/cô ấy từng chia sẻ, trao đổi về nội dung buổi hội thảo, hứa hẹn gửi tài liệu liên quan. |
| Muốn nhờ tư vấn chuyên môn | Nhắn tin thẳng: “Chào anh, anh có thể dành 30 phút tư vấn giúp em vấn đề X được không?” | Bắt đầu bằng việc chia sẻ một thông tin có giá trị liên quan đến lĩnh vực của họ, sau đó mới nhẹ nhàng hỏi ý kiến. |
Chuyện của mình: Bài học từ một lần “mất liên kết”
Mình từng có một người cố vấn rất tâm huyết. Nhưng rồi công việc mới bận rộn cuốn mình đi, những cuộc gọi, những email hỏi thăm thưa dần. Cho đến một ngày mình gặp khủng hoảng trong công việc, nhớ đến anh, nhưng lại ngại ngùng không dám nhấc máy. Cảm giác ấy rất tệ. Và mình nhận ra, duy trì kết nối cũng là một trách nhiệm, một sự tôn trọng dành cho những người đã cho mình kinh nghiệm quý giá.
Thế là mình đánh bạo, gửi một email dài, không phải để xin lời khuyên ngay, mà để kể về những gì mình đã trải qua, và cảm ơn vì những bài học ngày trước. Và thật kỳ diệu, “liên kết” ấy đã được hàn gắn, thậm chí còn sâu sắc hơn trước.
Giờ thì mình vẫn hay nhắn tin hỏi thăm anh ấy, đôi khi là gửi tấm ảnh chụp quyển sách anh gợi ý hồi đó giờ đã cũ nhầu. Những cuộc nói chuyện vì thế chẳng bao giờ cạn đề tài. Cứ thế, từng chút một, mạng lưới “liên kết kinh nghiệm” của mình được dệt nên bởi sự chân thành và những kỷ niệm nhỏ. Nó không giúp mình giàu lên nhanh chóng, nhưng chắc chắn khiến hành trình sự nghiệp của mình vững vàng và ấm áp hơn rất nhiều.
À, ly cà phê cũng vơi rồi. Bạn thử nghĩ xem, hôm nay mình có thể gửi một tin nhắn hỏi thăm ai, hoặc chia sẻ một điều gì đó hữu ích cho một “liên kết” cũ nhỉ? Cứ bắt đầu tự nhiên thôi, đừng nghĩ ngợi quá nhiều. Biết đâu, đó lại là khởi đầu cho một câu chuyện mới thú vị.
